احمد بن یوسف جعفی قصبانی ابن جلا
محدّث شيعة قرن سوم هجري قمري، مکنّي به ابوالحسن (ابوحسين)، زنده در 271ه .ق. است. برخي احتمال دادهاند او همان احمد بن يوسف است که شيخ طوسي در شمار اصحاب امام رضا(علیه السّلام) آورده است.
شرح حال
او در کشور عراق و در شهر کوفه به دنيا آمد. از تاريخ قطعي تولّد ايشان اطّلاعي در دست نيست. ابن جلا از محدّثان شیعه و رجال حديث عصر غیبت به شمار ميرود. او در کوفه زندگي و تحصيل کرده است.
جايگاه و مقام علمي
محدّث يادشده از رجال عصر غیبت است. وي روايات و گزارشهاي فراواني دربارة غيبت امام زمان(عجّل الله تعالی فرجه الشّریف)، فضيلت انتظار، علائم ظهور و آيات مربوط به امام دوازدهم(عجّل الله تعالی فرجه الشّریف) را نقل كرده است كه در منابع معتبر ذكر شدهاند.
او نزد بزرگان نيز از جايگاه ويژهاي برخوردار بوده است؛ از جمله نعمانی در کتاب الغیبة (نعمانی) روايات زيادي را به سند احمد بن محمد بن سعید (ابن عقده) از ابوالحسن جعفی از اسماعیل بن مهران نقل ميکند که در برخي موارد ابن عقده تصريح ميکند که جعفي از کتابش برايم روايت کرد.[۱][۲]
نجاشی نيز در چند مورد به واسطة ابن عقده از کتاب جعفي خبر داده و از تأليف او با دو عنوان کتاب و اصل ياد ميکند.[۳][۴][۵] با توجّه به اينکه بيشترين روايات جعفي مربوط به ظهور امام دوازدهم(عجّل الله تعالی فرجه الشّریف) ميباشد، به نظر ميرسد که وي صاحب کتابي در موضوع غيبت يا ملاحم بوده است؛ چنانکه استاد وي، ابن مهران نيز کتاب الملاحم دارد.[۶]
نجاشي در يک مورد، تحمّل حديث ابن عقده از جعفي را به سال 271ه .ق. و در مورد ديگر به سال 209ه .ق. دانسته؛[۷][۸] امّا با توجّه به حيات ابن عقده (249-333ه .ق.) بايد گفت که سال 209ه .ق. قطعاً اشتباه و احتمالاً سال 279ه .ق. بوده است.
مرحوم سید ابوالقاسم خویی احتمال داده وي همان احمد بن یوسف باشد که شیخ طوسی در شمار اصحاب امام رضا(علیه السّلام) آورده و او را توثيق نموده است؛[۹] گرچه پذيرش اين مطلب با توجّه به سال 271ه .ق. قدري مشکل مينمايد؛ مگر اينکه جعفي را از معمّران بدانيم.
اساتيد و مشايخ
او از محضر اساتيدي، مانند اسماعیل بن مهران، محمد بن یزید جعفی، حسین بن محمد و محمد بن حسان بهره برده است.
شاگردان و راويان
نام ابن عقده به عنوان شاگرد ابن جلا ثبت شده است.
آثار
ابن جلا از جمله نويسندگاني است که در موضوع غیبت کتابي نوشته است.
وفات
وي در اوايل عصر غیبت از دنيا رفته است (قرن سوم هجري قمري).
پانویس
- ↑ الغيبة، محمّد بن ابراهيم بن ابيزينب نعماني، صص 262-263.
- ↑ الغيبة، محمّد بن ابراهيم بن ابي زينب نعماني، ص 269.
- ↑ رجال النجاشي، احمد بن علي نجاشي، ج 1، ص 4.
- ↑ رجال النجاشي، احمد بن علي نجاشي، ج 1، ص 125.
- ↑ رجال النجاشي، احمد بن علي نجاشي، ج 1، ص 223.
- ↑ رجال النجاشي، احمد بن علي نجاشي، ج 1، ص 111.
- ↑ رجال النجاشي، احمد بن علي نجاشي، ج 1، ص 11.
- ↑ رجال النجاشي، احمد بن علي نجاشي، ج 1، ص 127.
- ↑ معجم رجال الحديث، سيّد ابوالقاسم خوئي، ج 3، ص 162.
منابع
- «احمد جعفي»، پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامي، دائرة المعارف مؤلّفان اسلامي، [بيجا]، [بينا]، [بيتا]،
- رجال النجاشي، احمد بن علي نجاشي، قم، مؤسّسة النشر الاسلامي، چاپ ششم، 1365ه .ش.
- الغيبة، محمّد بن ابراهيم بن ابيزينب نعماني، تصحيح علياکبر غفاري، تهران، نشر صدوق، چاپ اوّل،1397ه .ق.
- معجم رجال الحديث، سيّد ابوالقاسم خوئي، مؤسّسة الخوئي الإسلامية، چاپ پنجم [بيتا].
- ويکي فقه، به نشاني fa.wikifeqh.ir